ddierenwinkels.nl

Advies · 8 minuten lezen

Teek bij je hond: veilig verwijderen en beten voorkomen

Teek op je hond? Zo controleer je de vacht, verwijder je een teek zonder draaien en lees je wanneer je naar de dierenarts gaat en hoe je beten voorkomt.

Door de redactie van Dierenwinkels.nl · Bijgewerkt

Gegenereerd sfeerbeeld van handen die de vacht achter het oor van een bruine hond nalopen na een wandeling

Een teek bij je hond: snel handelen loont

Na een wandeling door bos, heide of hoog gras vind je soms een klein bultje in de vacht van je hond. Vaak blijkt dat een teek te zijn. Teken zijn kleine spinachtigen met acht pootjes die zich vastbijten in de huid en bloed zuigen. Op zichzelf is zo’n beet meestal niet ernstig, maar volgens LICG kunnen teken tijdens het zuigen ziekteverwekkers overdragen, zoals Borrelia (ziekte van Lyme), Babesia, Ehrlichia en Anaplasma. Daarom is het belangrijk om teken snel te vinden en goed te verwijderen.

In dit artikel lees je waar teken zitten, hoe je je hond na een wandeling controleert, hoe je een teek stap voor stap verwijdert en welke signalen een reden zijn om je dierenarts te bellen. Ook lees je hoe je de kans op tekenbeten verkleint. Het gaat om algemeen advies. Is je hond ziek, sloom of eet hij slecht na een tekenbeet, of heb je twijfels over een middel? Overleg dan met je dierenarts.

Waar zitten teken en wanneer is het risico groot?

Teken zitten vooral in lage begroeiing: in gras, varens, struiken en langs de rand van bospaden. Ze stappen over op een dier of mens dat er langs loopt. Het idee dat teken uit bomen vallen klopt niet, schrijft Caressa Dierenziekenhuizen. Ook in je eigen tuin kunnen teken voorkomen, waarschuwt LICG.

In Nederland komt vooral de schapenteek (Ixodes ricinus) voor, die de ziekte van Lyme kan overdragen. Daarnaast komt de Dermacentor-teek voor, die Babesia canis kan overbrengen. In zuidelijke vakantielanden leven nog andere soorten, zoals de bruine hondenteek. Teken zijn het hele jaar door actief, maar Caressa ziet een piek in tekenbeten tussen mei en oktober. Op een zachte herfst- of winterdag kan je hond dus ook een teek oplopen. Ga je met je hond op vakantie naar Zuid-Europa, bespreek dan vooraf met je dierenarts welke bescherming daar nodig is.

Zo controleer je je hond na een wandeling

Maak er een vaste gewoonte van om je hond na elke wandeling in de natuur na te lopen. LICG adviseert dagelijks controleren, de vacht doorkammen en met je handen voelen of er ergens iets zit. Begin bij de kop: rond de oren, aan de binnenkant van de oorschelp, bij de lippen en in de nek. Ga daarna verder naar de oksels, de borst, de buik, de liezen, tussen de tenen en rond de staart. Dat zijn warme, dunbehaarde plekken waar teken graag zitten.

Een teek die nog niet heeft gezogen is plat en klein; een larve is zelfs niet groter dan een speldenkop. Een volgezogen teek lijkt op een grijsbruine of roodbruine erwt. Op dat moment zit hij volgens LICG al te lang vast. Kijk bij twijfel goed voordat je gaat trekken. Een wratje, een huidbultje of een tepel wordt nog weleens voor een teek aangezien. Bij een hond met een lange of dichte vacht helpt een fijne kam. Combineer de controle bijvoorbeeld met borstelen of met het wassen van je hond na een modderige wandeling.

Teek verwijderen bij je hond: stap voor stap

Gebruik een tekentang, tekenpincet, tekenlasso of een ander hulpmiddel dat speciaal voor teken is gemaakt. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast, bij de kop en niet bij het lijf. Trek hem daarna rustig en recht omhoog uit de huid. LICG benadrukt dat draaien niet nodig is: een teek schroeft zich niet vast in de huid. Draaien kan de teek beschadigen, waardoor monddelen achterblijven.

Verdoof de teek niet met alcohol, olie, zeep of een andere vloeistof en knijp niet in het lijf. Dat is onnodig en het beschadigen van de teek wil je juist voorkomen. Ontsmet het wondje na het verwijderen met 70 procent alcohol of jodium. Noteer de datum en de plek van de beet in je telefoon. Krijgt je hond in de weken daarna klachten, dan heeft je dierenarts daar houvast aan. Gooi de teek weg door hem bijvoorbeeld in een stukje plakband te vouwen. Bewaar een tekentang op een vaste plek, bijvoorbeeld bij de riem of in de auto, zodat je hem direct bij de hand hebt. Tekentangen en andere verzorgingsartikelen vind je in onze categorie dierenverzorging.

Waarom de eerste 24 uur zo belangrijk zijn

Hoe sneller je een teek verwijdert, hoe kleiner de kans op overdracht van ziekteverwekkers. Volgens LICG is die kans vrij klein als je de teek binnen 24 uur weghaalt, maar zijn er gevallen bekend waarin al binnen 18 uur overdracht plaatsvond. Wacht dus niet tot de teek vanzelf loslaat. Dat gebeurt meestal pas na enkele dagen, als hij volgezogen is.

Na het verwijderen ontstaat soms een klein bultje of een lichte zwelling op de plek van de beet. Dierenkliniek PETcomfort schrijft dat zo’n zwelling bij honden niets zegt over het wel of niet overdragen van Borrelia. Een rode ring zoals bij mensen zie je bij honden niet. Houd het plekje wel een paar dagen in de gaten. Wordt het warm, dik, pijnlijk of gaat het etteren, laat het dan bekijken. Is er een stukje van de monddelen achtergebleven, probeer dan niet met een naald te peuteren. Ontsmet de plek en vraag bij twijfel je dierenarts om advies.

Ziekte van Lyme en babesiose: signalen om op te letten

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door een Borrelia-bacterie. LICG schrijft dat honden na een besmetting meestal niet ziek worden en geen of nauwelijks verschijnselen tonen. Bij sommige honden worden kreupelheid of nierproblemen in verband gebracht met een infectie. PETcomfort noemt koorts, gewrichtsontstekingen en nierproblemen als mogelijke klachten, maar wijst erop dat die ook veel andere oorzaken kunnen hebben. Een goede diagnose door de dierenarts is dus belangrijk.

Babesiose is voor honden ernstiger. De parasiet Babesia canis breekt rode bloedcellen af. LICG beschrijft dat de eerste verschijnselen meestal 10 tot 20 dagen na besmetting optreden: sloomheid, slecht eten en koorts. Daarna kunnen bloedarmoede, geelzucht en roodbruine urine ontstaan. Bij pups kan het ziektebeeld snel en heftig verlopen. Met tijdige behandeling kan een hond herstellen. Merk je na een tekenbeet dat je hond lusteloos is, koorts heeft, kreupel loopt of donkere urine plast? Neem dan direct contact op met je dierenarts en vertel wanneer de beet was.

Tekenmiddelen: band, pipet of tablet?

Om tekenbeten te beperken zijn er tekenbanden, druppels in een pipet, sprays en tabletten voor honden. De middelen verschillen in werkzame stof, werkingsduur, gebruiksgemak en geschiktheid voor pups, drachtige teven of honden die veel zwemmen. LICG adviseert om met je dierenarts of dierenspeciaalzaak te overleggen welk middel geschikt is en nooit zomaar een middel te gebruiken dat niet voor jouw diersoort bedoeld is.

Dat laatste is extra belangrijk in huishoudens met een kat. Volgens LICG kunnen middelen voor honden giftig zijn voor katten. Laat je kat dus niet in contact komen met een net behandelde hond als de bijsluiter daarvoor waarschuwt, en gebruik nooit een hondenmiddel bij je kat. Houd er ook rekening mee dat veel tekenmiddelen de teek pas doden als hij al enige tijd op het lichaam zit. Er bestaan ook middelen met een werende werking. Een middel maakt de dagelijkse controle dus niet overbodig. Volg de bijsluiter, kies de juiste gewichtsklasse en noteer wanneer de volgende behandeling nodig is. Wil je middelen bekijken en advies krijgen, zoek dan een dierenwinkel bij jou in de buurt.

Tekenbeten voorkomen tijdens het wandelen

Je kunt het risico ook verkleinen met de route die je kiest. LICG raadt aan om met je hond liever niet door lang gras en struikgewas te lopen. Blijf zoveel mogelijk op gemaaide of verharde paden, vooral in bos- en heidegebieden in het voorjaar, de zomer en het begin van de herfst. Een hond die vrij door de varens rent, loopt meer kans op teken dan een hond die op het pad blijft.

Ga je in de herfst en winter vaker in het donker op pad? Kies dan ook een route waar je je hond goed ziet en zorg dat hij zelf zichtbaar is; lees daarvoor onze uitleg over een hondenlampje of reflecterend tuigje. En lees in ons artikel over de hond uitlaten in de herfst hoe je wandelingen in natte maanden prettig houdt. Controleer na thuiskomst niet alleen je hond, maar ook jezelf. Teken kunnen ook mensen bijten, en de ziekte van Lyme komt bij mensen in Nederland voor.

Gegenereerd sfeerbeeld van een vrouw die met een zwarte labrador over een gemaaid pad langs hoog gras en heide loopt

Koopadvies: wat heb je echt nodig?

Een goede uitrusting tegen teken is klein en betaalbaar. Begin met een tekentang of tekenlasso; een set met twee formaten is handig voor kleine en grote teken. Leg er een flesje 70 procent alcohol of jodium bij om het wondje te ontsmetten. Een fijne kam helpt bij honden met een dichte of lange vacht. Kies daarnaast in overleg één tekenmiddel dat past bij de leeftijd, het gewicht, de leefstijl en de reisplannen van je hond.

Wees voorzichtig met producten die beloven dat teken helemaal wegblijven zonder duidelijke werkzame stof of gebruiksaanwijzing. Combineer niet zomaar verschillende middelen en gebruik geen middelen van een ander dier of een andere gewichtsklasse. Twijfel je, vraag dan advies voordat je koopt. Dat is beter voor je hond en voorkomt dat je geld uitgeeft aan een middel dat niet bij jullie situatie past. Een dierenverzekering kan bovendien helpen als een tekenbeet onverwacht leidt tot onderzoek of behandeling.

Een eenvoudige tekenroutine voor elke hondeneigenaar

Tekenbeten helemaal voorkomen lukt niet altijd, maar met een vaste routine verklein je de risico’s flink. Blijf op paden in risicogebieden, loop je hond na elke wandeling na en verwijder teken meteen. Pak de teek dicht bij de huid vast, trek recht omhoog zonder te draaien, ontsmet het wondje en noteer de datum. Gebruik een tekenmiddel als je dierenarts dat voor jouw hond aanraadt, en volg de bijsluiter.

Let in de weken na een tekenbeet op sloomheid, koorts, slecht eten, kreupelheid en donkere urine. Bel je dierenarts als je zulke signalen ziet. Zo houd je de wandelingen ontspannen, ook in het tekenseizoen. Wil je meer weten over de verzorging van je hond? Bekijk dan ook ons advies over hondenvoer kiezen en onze andere artikelen over verzorging en gezondheid.

Veelgestelde vragen

Hoe verwijder je een teek bij een hond?

Pak de teek met een tekentang of tekenlasso zo dicht mogelijk bij de huid vast en trek hem rustig recht omhoog, zonder te draaien. Ontsmet het wondje daarna met 70 procent alcohol of jodium en noteer de datum.

Moet je een teek draaien bij het verwijderen?

Nee. Een teek schroeft zich niet in de huid. Draaien kan de teek beschadigen, waardoor monddelen achterblijven. Trek hem recht omhoog.

Mag je een teek eerst verdoven met alcohol of olie?

Nee, dat is onnodig. Verdoof de teek niet en knijp niet in het lijf, maar verwijder hem rustig met een hulpmiddel dat voor teken is gemaakt.

Hoe snel moet een teek eruit?

Zo snel mogelijk. Binnen 24 uur is de kans op overdracht van ziekteverwekkers vrij klein, maar overdracht binnen 18 uur is ook beschreven.

Wanneer moet ik na een tekenbeet naar de dierenarts?

Bij sloomheid, koorts, slecht eten, kreupelheid, roodbruine urine of een ontstoken beetplek. Vertel je dierenarts wanneer en waar de teek zat.

Mag ik een tekenmiddel voor honden bij mijn kat gebruiken?

Nee. Middelen voor honden kunnen giftig zijn voor katten. Gebruik alleen een middel dat bedoeld is voor de diersoort en het gewicht van je huisdier.

Let op: deze informatie vervangt geen advies van een dierenarts. Twijfel je over de gezondheid van je dier? Neem contact op met je dierenarts.

Bronnen en redactionele verantwoording

Verzorgings- en veiligheidsadvies gebaseerd op onderstaande bronnen, geraadpleegd op 12 oktober 2026. De afbeeldingen zijn illustraties. Dit artikel is geen producttest.